رشد مخرب یا توسعه پایدار؟

اگر چه  در این مجال اندک نمی توان به تمامی ابعاد مقوله توسعه و رشد پرداخت اما باید بدین نکته اشاره نمود که صاحبنظران در تمامی مباحث اقتصادی بین توسعه و رشد تفاوت قائل گردیده اند . رشد یعنی بالا رفتن درآمد. یعنی آنکه از طریق سرمایه گذاری صنعتی یا کارهای خدماتی، درآمد سرانه ملی بالا می رود. اما این بالا رفتن درآمد هیچ چیز را به ما نشان نمی دهد مثلا نشان نمی دهد که توزیع این درآمد سرانه­ای که بالا رفته است چگونه است؟ آیا همراه با فساد است؟ آیا تخریب دیگری به همراه داشته است یا نه؟ اما توسعه بر خلاف رشد اقتصادی است. اگرچه در توسعه بالا رفتن درآمد یکی از اهداف اصلی است و برای جوامع فقیر امری مهم محسوب می گردد. اما باید توزیع  این درآمد بالنسبه عادلانه باشد همراه با فساد نباشد ودر ابعاد دیگر جامعه را رشد دهد مثلا رشد مدیریتی. حال با بیان این مقدمه به بحث  توسعه و رشد در ایران می ­پردازیم. هرچند که توسعه در معنای جدید در سرزمین ایران با جنگهای روسیه و ایران آغاز گردید. و نتایج خفت بار این دو جنگ ایرانی ها را به عجز و عقب ماندگی خود واقف نمود و سبب ساز جهد وافر ایرانیان برای جبران این عقب ماندگی شد ولی نیم نگاهی به این تلاش ها ما را با این پرسش­ ها روبرو می کند که چه شده است؟ما هنوز در کار خود مانده ­ایم و راه­های رفته را دوباره وچند باره می­ رویم ولی باز درخم یک کوچه­ ایم؟ چرا کار ما پیشرفت ندارد؟ آیا سرمایه لازم ( چه مادی و چه معنوی) برای توسعه را نداشته ایم؟ در پاسخ باید گفت: چرا ما هم سرمایه چه مادی و چه معنوی (نیروی انسانی و دانش فنی) لازم برای توسعه را داشته ایم سرمایه مادی که از تراکم  گردش کار اقتصادی در درون جامعه و یا منابع خارج از گردش جامعه بدست آمده است و نیروی انسانی و دانش فنی هم در جامعه ایرانی موجود بوده است. ولی به یک وجه از سرمایه معنوی که همانا تجربه است است توجه ننموده ­ایم و بدتر از آن به انباشت و بهره گیری از تجارب گذشته خودمان یا ملت های دیگر اعتقاد نداشته ­ایم حال آنکه خداوند در کتاب خود می فرماید: «قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِکُمْ سُنَنٌ فَسیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُروا کَیْفَ کانَ عاقِبَةُ الْمُکَذِّبینَ( 137) هذا بَیانٌ لِلنَّاسِ وَ هُدىً وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقینَ (138) آل عمران» «طبعاً پیش از شما سنّتهایی [ بوده و ] سپری شده است. پس ، در زمین بگردید و بنگرید که فرجام تکذیب کنندگان چگونه بوده است؟  این [ قرآن ] برای مردم ، بیانی ، و برای پرهیزگاران رهنمود و اندرزی است.» از این رو بی توجهی به تجربه و عقلانیت باعث در جا زدن و واماندگی ما گردیده است. در اسناد  و مطالب منتشره  در این وبلاگ به کرات این  بی­ اعتنایی به انباشت تجاربی چون خشک بودن فلات مرکزی ایران، نبود آب کافی در منطقه  شهرضا،سلب امنیت روحی و جسمی افراد از طریق خشکاندن قنوات وبه تبع آن بیکاری  و مصائب دیگر را  دیدیم وفریاد برآوردیم که طرح قطب دام شهرضا سرانجامی جز تباهی و ویرانی ندارد اما شرکت پیشگامان دام و طیور و پشتیبانان طرح در دوایر دولتی کوشیدند و هنوز هم برخواسته خود مصرند که طرح را هر چند بصورت جزئی اجرا نمایند ( در  نامه مورخ89/7/22 ریاست سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان به رئیس گروه پیگیری دفتر  وزارتی اصرار بر اجرای طرح را می­ بینیم)  و باز می­ گوییم : به سرنوشت طرحهای چون شرکت پاتله و شهرک عمروآباد در رژیم سابق بنگرید شاید آن تجارب مانع این تجربه جدید گردد. آیا پاتله توانست اشتغال ایجاد کند؟ شهرک احداثی در لورک شش دانگی عمروآباد  حاصلی بالاتر از جز از بین بردن زمین های مزروعی کشاورزان و....... داشت.؟طرح قطب دام و طیور هم در آن راستاست و سرنوشتی جز طرحهای فوق نخواهد داشت.


   + مسعود عسگری عمروآبادی - ٥:۱٥ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٤/۳۱
تبادل لینک - سیستم تبادل لینک اتوماتیک