آیین نامه جلوگیری از آلودگی آب

آیین نامه جلوگیری از آلودگی آب

 (مصوب ١٣٧١/٢/١٨)

ماده‌ ۱ـ عبارات‌ و اصطلاحاتی‌ که‌ در این‌ آیین‌نامه‌ به‌ کار رفته‌ دارای‌ معانی‌ زیر می‌باشد:
۱ـ سازمان‌، سازمان‌ حفاظت‌ محیط ‌زیست‌.
۲ـ شورایعالی‌ شورایعالی‌ حفاظت‌ محیط ‌زیست‌.
۳ـ آلودگی‌ آب‌: تغییر مواد محلول‌ یا معلق‌ یا تغییر درجه‌ حرارت‌ و دیگر خواص‌ فیزیکی‌ و شیمیایی‌ و بیولوژیکی‌ آب‌ در حدی‌ که‌ آن‌ را برای‌ مصرفی‌ که‌ برای‌ آن‌ مقرر است‌ مضر یا غیرمفید سازد.
۴ـ مواد آلوده‌کننده‌ آب‌ (آلوده‌کننده‌): هر نوع‌ مواد یا عوامل‌ فیزیکی‌ و شیمیایی‌ بیولوژیک‌ که‌ باعث‌ آلودگی‌ آب‌ گردیده‌ یا به‌ آلودگی‌ آن‌ بیفزاید.
۵ـ منابع‌ مولد آلودگی‌ آب‌ (منابع‌ آلوده‌کننده‌): هرگونه‌ منبعی‌ که‌ فعالیت‌ یا بهره‌برداری‌ از آن‌ موجب‌ آلودگی‌ آب‌ می‌شود که‌ شامل‌ منابع‌ صنعتی‌، معدنی‌، کشاورزی‌ و دامداری‌، شهری‌ و خانگی‌، خدماتی‌ و درمانی‌ و متفرقه‌ می‌باشد.
۶ـ فاضلاب‌: هر نوع‌ ماده‌ مایع‌ زائد حاصل‌ از فعالیت‌های‌ صنعتی‌ یا کشاورزی‌ و دامداری‌ یا شهری‌، بیمارستانی‌ و آزمایشگاهی‌ و خانگی‌ که‌ به‌ آب‌ یا خاک‌ تخلیه‌ گردد.
۷ـ مواد زائد جامد: هرگونه‌ ماده‌ جامدی‌ که‌ عرفاً زائد محسوب‌ می‌شود مانند زباله‌، خاکروبه‌، خاکس‌تر، جسد حیوانات‌، ضایعات‌ مراکز شهری‌ و صنعتی‌ و زواید حاصل‌ از تصفیه‌، اعم‌ از شیمیایی‌ و بیولوژیک‌ و همچنین‌ فضولات‌ انسانی‌ و حیوانی‌ و مواد زاید بیمارستان‌ها و غیره‌.
۸ـ آبهای‌ پذیرنده‌: کلیه‌ آبهای‌ سطحی‌ و زیرزمینی‌ از جمله‌ قنوات‌، چاه‌ها و سفره‌ آبهای‌ زیرزمینی‌ و چشمه‌ها و نیز دریا‌ها، دریاچه‌ها، رودخانه‌ها و نهر‌ها و تالاب‌ها و آبگیر‌ها و برکه‌ها که‌ فاضلاب‌ و مواد زائد جامد به‌ آن‌ها تخلیه‌ شده‌ یا در آن‌ها نفوذ می‌کند.
۹ـ آبهای‌ ایران‌: کلیه‌ آبهای‌ داخلی‌ و ساحلی‌ و دریای‌ سرزمینی‌ که‌ تحت‌ حاکمیت‌دولت‌جمهوری‌اسلامی‌ایران‌ قرار دارد.
۱۰ـ رقیق‌ کردن‌: کاهش‌ غلظت‌ مواد آلوده‌کننده‌ در فاضلاب‌ از طریق‌ اختلاط‌ با آب‌ یا آب‌ پذیرنده‌.
۱۱ـ وسایل‌ و روشهای‌ مناسب‌: مناسب‌ترین‌ وسایل‌ یا روشهایی‌ که‌ استفاده‌ آن‌ با توجه‌ به‌ شرایط‌ محلی‌، درجه‌ پیشرفت‌ و امکانات‌ علمی‌ و فنی‌ و هزینه‌های‌ مربوط‌، رفع‌ یا کاهش‌ مؤثر آلوده‌کننده‌ها را امکان‌پذیر می‌سازد.
۱۲ـ میزان‌ و معیار (استاندارد): حدود مجاز و مشخصات‌ ویژه‌ای‌ که‌ با توجه‌ به‌ اصول‌ حفاظت‌ و بهسازی‌ محیط ‌زیست‌ برای‌ آلوده‌کننده‌ها و جلوگیری‌ از آلودگی‌ آب‌ تعیین‌ می‌شود.
۱۳ـ مسئول‌: شخص‌ حقیقی‌ که‌ اداره‌ یا تصدی‌ منابع‌ مواد آلودگی‌ از قبیل‌ کارخانجات‌، کارگاه‌ها و سایر تأسیسات‌ صنعتی‌ را خواه‌ برای‌ خود، خواه‌ به‌ نمایندگی‌ از طرف‌ شخص‌ یا اشخاص‌ حقیقی‌ و حقوقی‌ دیگر به‌ عهده‌ داشته‌ یا شخصاً به‌ طرق‌ مختلف‌ عامل‌ ایجاد آلودگی‌ است‌.
۱۴ـ مواد زائد سمی‌ و خطرناک‌: هر نوع‌ ماده‌ زائد آلوده‌کننده‌ یا ترکیبی‌ از مواد و ضایعاتی‌ که‌ دارای‌ قدرت‌ صدمه‌ و آسیب‌ زیاد به‌ سلامت‌ انسان‌ یا سایر موجودات‌ زنده‌ یا گیاهان‌ بوده‌ یا بر اثر تماس‌ و تکرار دارای‌ عوارض‌ سوء در آن‌ها باشد و قابلیت‌ آلوده‌ ساختن‌ آب‌ را دارد.
ماده‌ ۲ـ اقدام‌ به‌ هر عملی‌ که‌ موجبات‌ آلودگی‌ آب‌ را فراهم‌ نماید ممنوع‌ است‌.
ماده‌ ۳ـ سازمان‌ با همکاری‌ وزارتخانه‌های‌ نیرو، کشاورزی‌، جهادسازندگی‌، بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ و سایر وزارتخانه‌ها و سازمانهای‌ ذیربط‌ حسب‌ مورد نسبت‌ به‌ بررسی‌ و شناسایی‌ کیفیت‌ آبهای‌ ایران‌ از لحاظ‌ آلودگی‌ اقدام‌ خواهد نمود.
تبصره‌ ۱ـ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ در مورد آبهای‌ مشروب‌ از مرحله‌ آبگیر طبق‌ قوانین‌ و مقررات‌ خود عمل‌ می‌نماید.
تبصره‌ ۲ـ در مورد آلودگی‌ آبهای‌ دریا‌ها و دریاچه‌ها همچنین‌ رودخانه‌های‌ مرزی‌ با مواد نفتی‌ به‌ موجب‌ قانون‌ حفاظت‌ دریا و رودخانه‌های‌ مرزی‌ از آلودگی‌ با مواد نفتی‌ عمل‌ خواهد شد.
ماده‌ ۴ـ سازمان‌ موظف‌ است‌ نسبت‌ به‌ شناسایی‌ منابع‌ مختلف‌ مولد آلودگی‌ آب‌ به‌ طریق‌ مقتضی‌ اقدام‌ نماید. مسئولین‌ موظفند اطلاعات‌ و مدارک‌ مورد نیاز را در صورت‌ درخواست‌ در اختیار سازمان‌ قرار دهند.
تبصره‌ ۱ـ وزارتخانه‌های‌ کشور، بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌، کشاورزی‌، نیرو، صنایع‌، معادن‌ و فلزات‌ و جهادسازندگی‌ و حسب‌ مورد سایر مؤسسات‌ ذیربط‌ همکاری‌ لازم‌ را با سازمان‌ در اجرای‌ مفاد این‌ ماده‌ معمول‌ خواهند داشت‌.
تبصره‌ ۲ـ اطلاعات‌ و مدارکی‌ که‌ جنبه‌ محرمانه‌ دارد و توسط‌ مسؤلین‌ در اختیار سازمان‌ گذارده‌ می‌شود محرمانه‌ تلقی‌ شده‌ و جز در موارد قانونی‌ مورد استفاده‌ قرار نخواهد گرفت‌.
ماده‌ ۵ـ استانداردهای‌ مربوط‌ به‌ آلودگی‌ آب‌ با ذکر روشهای‌ سنجش‌ و سایر مقررات‌ مربوط‌ توسط‌ سازمان‌ و با همکاری‌ وزارتخانه‌ها و مؤسسات‌ مذکور در ماده‌ (۳) این‌ آیین‌نامه‌ تهیه‌ و به‌ مورد اجراء گذارده‌ می‌شود.
تبصره‌ـ در مورد مقررات‌ مربوط‌ به‌ تخلیه‌ هر نوع‌ فاضلاب‌ به‌ شبکه‌ عمومی‌ فاضلاب‌ شهر و جمع‌آوری‌، نگهداری‌ و حمل‌ و دفع‌ مواد زائد جامد کمیسیون‌ دائمی‌ متشکل‌ از نمایندگان‌ تام‌الاختیار وزارتخانه‌های‌ نیرو، بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌، کشور، صنایع‌، معادن‌ و فلزات‌ و سازمان‌ حفاظت‌ محیط‌زیست‌ و سایر سازمانهای‌ مسوول‌ آب‌ و فاضلاب‌ شهری‌ در وزارت‌ کشور تشکیل‌ و تصمیمات‌ اتخاذ شده‌ به‌ مرحله‌ اجراء گذارده‌ خواهد شد.
ماده‌ ۶ـ طبقه‌بندی‌ کلی‌ آبهای‌ پذیرنده‌ اعم‌ از سطحی‌ و زیرزمینی‌ و دریاچه‌ها و آبهای‌ ساحلی‌ با توجه‌ به‌ قدرت‌ جذب‌ و تصفیه‌ طبیعی‌ آلوده‌کننده‌ها بر حسب‌ اولویت‌ها و به‌ تدریج‌ توسط‌ سازمان‌ با همکاری‌ وزارتخانه‌ها و مؤسسات‌ مذکور در ماده‌ (۳) این‌ آیین‌نامه‌ تعیین‌ و اعلام‌ خواهد شد.
ماده‌ ۷ـ سازمان‌ موظف‌ است‌ طبق‌ برنامه‌ پیش‌بینی‌ شده‌ از فاضلاب‌ و مواد زائد جامد منابع‌ آلوده‌کننده‌ نمونه‌برداری‌ و نوع‌ و میزان‌ آلودگی‌ هر یک‌ از این‌ منابع‌ را مشخص‌ نماید. در صورتی‌ که‌ شدت‌ آلودگی‌ هر یک‌ از منابع‌ آلوده‌کننده‌ بیش‌ از استانداردهای‌ موضوع‌ ماده‌ (۵) این‌ آیین‌نامه‌ باشد سازمان‌ مراتب‌ را کتباً به‌ مسوول‌ مربوط‌ اخطار خواهد نمود که‌ در رفع‌ آلودگی‌ اقدام‌ نماید. در این‌ اخطاریه‌ نوع‌ آلودگی‌ و میزان‌ آن‌ و همچنین‌ مهلت‌ رفع‌ آلودگی‌ که‌ متناسب‌ با امکانات‌ تعیین‌ می‌گردد صریحاً قید خواهد شد.
تبصره‌ـ در مورد شهرک‌ها و مجتمع‌های‌ صنعتی‌ که‌ دارای‌ سیستم‌ فاضلاب‌ عمومی‌ هستند از فاضلاب‌ عمومی‌ شهرک‌ها و مجتمع‌های‌ صنعتی‌ و غیرصنعتی‌ نمونه‌برداری‌ شده‌ و اقدامات‌ لازم‌ برای‌ رفع‌ آلودگی‌ با مسئولیت‌ شرکت‌ و مجتمع‌ به‌ عمل‌ خواهد آمد. در مواردی‌ که‌ واحدهای‌ مستقر در این‌ شهرک‌ها و مجتمع‌ها فاضلاب‌ صنعتی‌ حاوی‌ مواد مسموم‌ فلزات‌ سنگین‌ داشته‌ باشند و از طریق‌ سیستم‌ فاضلاب‌ عمومی‌ قابل‌ کنترل نباشد بنا به‌ تشخیص‌ سازمان‌ حفاظت‌ محیط‌زیست‌ واحد مزبور موظف‌ به‌ ایجاد تصفیه‌ خواهد بود.
 ماده‌ ۸ـ مسئولین‌ مکلفند ظرف‌ مهلت‌ مذکور در اخطاریه‌ نسبت‌ به‌ رفع‌ آلودگی‌ در حد استاندارد اقدام‌ کنند در غیر این‌ صورت‌ براساس‌ ماده‌ (۱۱) قانون‌ حفاظت‌ و بهسازی‌ محیط‌زیست‌ از فعالیت‌ یا بهره‌برداری‌ منبع‌ مربوط‌ تا رفع‌ آلودگی‌ جلوگیری‌ خواهد شد.
 ماده‌ ۹ـ در صورتی‌ که‌ مسوول‌ منبع‌ آلوده‌کننده‌ با دلایل‌ و مدارک‌ قابل‌ قبول‌ سازمان‌ اثبات‌ نماید که‌ ظرف‌ مهلت‌ مقرر در اخطاریه‌ رفع‌ آلودگی‌ عملی‌ نمی‌باشد سازمان‌ می‌تواند مهلت‌ اضافی‌ مناسب‌ برای‌ این‌ گونه‌ منابع‌ قائل‌ شود مشروط‌ بر اینکه‌ ادامه‌ فعالیت‌ این‌ منابع‌ خطرات‌ جدی‌ برای‌ سلامت‌ انسان‌ و سایر موجودات‌ زنده‌ در بر نداشته‌ باشد.
 ماده‌ ۱۰ـ سازمان‌ در اجرای‌ وظایف‌ قانونی‌ خود مجاز است‌ هر یک‌ از منابع‌ آلوده‌کننده‌ را توسط‌ مأمورین‌ خود مورد بازرسی‌ قرار دهد، در صورتی‌ که‌بازرسی‌ هر یک‌ از منابع‌ به‌ موجب‌ قوانین‌ دیگر مستلزم‌ کسب‌ اجازه‌ از دادستان‌ باشد نسبت‌ به‌ اخذ نمایندگی‌ دادستان‌ اقدام‌ خواهد شد.
 تبصره‌ـ مسئولین‌ مکلفند در اجرای‌ مفاد این‌ آیین‌نامه‌ همکاری‌ لازم‌ را با مأمورین‌ سازمان‌ به‌ عمل‌ آورند.
 ماده‌ ۱۱ـ وزارتخانه‌های‌ صنایع‌، کشور، کشاورزی‌ و جهادسازندگی‌ هنگام‌ صدور مجوز احداث‌ و توسعه‌ واحد‌ها و مجتمع‌های‌ صنعتی‌ـ معدنی‌ـ کشاورزی‌ـ دامداری‌ـ مرغداری‌ و کشتارگاه‌ یا سایر مراجع‌ صدور مجوز واحد‌ها و مجتمع‌های‌ فوق‌ الذکر موظفند استاندارد‌ها و مقررات‌ لازم‌ الرعایه‌ موضوع‌ ماده‌ (۵) این‌ آیین‌نامه‌ را به‌ متقاضیان‌ ابلاغ‌ نمایند.
 صدور پروانه‌ بهره‌برداری‌ از واحدهای‌ مذکور موکول‌ به‌ رعایت‌ استاندارد‌ها و مقررات‌ فوق‌الذکر است‌.
 ماده‌ ۱۲ـ مراجع‌ مربوط‌، رونوشت‌ پروانه‌ تأسیس‌ و بهره‌برداری‌ صادر شده‌ برای‌ واحدهای‌ مذکور در ماده‌ (۱۱) را به‌ سازمان‌ ارسال‌ خواهند داشت‌.
 ماده‌ ۱۳ـ وزارتخانه‌های‌ مسکن‌ و شهرسازی‌، کشور و شهرداری‌ها و سازمان‌ها و واحدهای‌ تابع‌ آن‌ها حسب‌ مورد هنگام‌ تهیه‌ طرح‌های‌ جامع‌ و هادی‌ شهر‌ها، شهرک‌ها و مجتمع‌های‌ مسکونی‌ و بهداشتی‌ و شهرداری‌ها موقع‌ صدور پروانه‌ در شهر‌ها، استاندارد‌ها و مقررات‌ موضوع‌ ماده‌ (۵) این‌ آیین‌نامه‌ را باید به‌ اطلاع‌ طراحان‌ و مجریان‌ مربوط‌ برسانند.
 ماده‌ ۱۴ـ تخلیه‌ و پخش‌ فاضلاب‌ یا هر نوع‌ ماده‌ آلوده‌کننده‌ از منابع‌ متفرقه‌ به‌ آبهای‌ پذیرنده‌ به‌ میزان‌ بیش‌ از حد استاندارد ممنوع‌ است‌. انواع‌ و طبقه‌بندی‌ منابع‌ آلوده‌کننده‌ و متفرقه‌ توسط‌ سازمان‌ و با همکاری‌ وزارتخانه‌ها و مؤسسات‌ ذیربط‌ تعیین‌ خواهد شد.
 ماده‌ ۱۵ـ در مواردی‌ که‌ سازمان‌ بنابر دلایل‌ کافی‌ تشخیص‌ دهد کاهش‌ یا از بین‌ بردن‌ آلودگی‌ ناشی‌ از منابع‌آلوده‌کننده‌ موجود از طریق‌ دیگر بجز انتقال‌ آن‌ها به‌ نقاط‌ مناسب‌ امکان‌پذیر نمی‌باشد، طرحی‌ در این‌ مورد با همکاری‌ وزارتخانه‌های‌ کشاورزی‌، جهادسازندگی‌، صنایع‌، مسکن‌ و شهرسازی‌، نیرو و کار و اموراجتماعی‌ تهیه‌ و پس‌ از تصویب‌ هیأت‌ وزیران‌ به‌ مورد اجراء خواهد گذاشت‌.
 ماده‌ ۱۶ـ سازمان‌ مجاز است‌ در مواقعی‌ که‌ ضرورت‌ ایجاب‌ نماید استفاده‌ از وسایل‌ و روشهای‌ مناسب‌ را برای‌ منابع‌ متفرقه‌ برقرار نماید.
 ماده‌ ۱۷ـ رقیق‌ کردن‌ در مرحله‌ تخلیه‌ به‌ عنوان‌ تصفیه‌ ممنوع‌ است‌ مگر در موارد خاصی‌ که‌ به‌ تشخیص‌ سازمان‌ خطرات‌ آلودگی‌ محیط‌زیست‌ را در بر نداشته‌ باشد.
 ماده‌ ۱۸ـ مسئولین‌ مکلفند تدابیری‌ اتخاذ نمایند تا در مواقع‌ اضطراری‌ که‌ تصفیه‌ فاضلاب‌ها به‌ هر علتی‌ متوقف‌ می‌شود از تخلیه‌ مستقیم‌ فاضلاب‌ به‌ آبهای‌ پذیرنده‌ خودداری‌ نمایند.
 ماده‌ ۱۹ـ در مواردی‌ که‌ به‌ استناد ماده‌ (۱۱) قانون‌ حفاظت‌ و بهسازی‌ محیط‌زیست‌ و تبصره‌ آن‌ دستور ممانعت‌ از کار و فعالیت‌ کارخانه‌ یا کارگاهی‌ صادر می‌شود، مراتب‌ به‌ دادستان‌ حوزه‌ قضایی‌ مربوط‌ برای‌ صدور دستورهای‌ لازم‌ اعلام‌ می‌شود.
 ماده‌ ۲۰ـ سازمان‌ به‌ منظور پیشگیری‌ از آلودگی‌ آب‌ و تشویق‌ کلیه‌ مسئولین‌ منابع‌ آلوده‌کننده‌ به‌ رفع‌ آلودگی‌ و ایجاد انگیزه‌ برای‌ یافتن‌ وسایل‌ و روشهای‌ مناسب‌ و تحقیق‌ در این‌ زمینه‌ تدابیر لازم‌ را اتخاذ و به‌ مورد اجراء خواهند گذاشت‌.
 ماده‌ ۲۱ـ تشریفات‌ ابلاغ‌ اخطاریه‌ توسط‌ سازمان‌ به‌ مسئولین‌ منابع‌ آلوده‌کننده‌ تابع‌ قانون‌ آیین‌ دادرسی‌ مدنی‌ می‌باشد.
 ماده‌ ۲۲ـ چنانچه‌ تخلف‌ از مقررات‌ این‌ آیین‌نامه‌ موجب‌ ورود هرگونه‌ خسارت‌ به‌ محیط‌زیست‌ آبزیان‌ و منابع‌ طبیعی‌ شود، دادگاه‌ حسب‌ درخواست‌ سازمان‌، مسئولین‌ را به‌ پرداخت‌ و جبران‌ خسارت‌ وارد شده‌ محکوم‌ خواهد کرد.
 
آیین‌نامه‌ جلوگیری‌ از آلودگی‌ آب‌ (موضوع‌ تصویبنامه‌ شماره ۹۰۳۰۲ مورخ ۲۸/۹/۱۳۶۴) لغو می‌شود.

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ۱٢:۱٤ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٢/٢٢
تبادل لینک - سیستم تبادل لینک اتوماتیک