آلودگی آبهای زیرزمینی (بر گرفته از سایت اداره کل محیط زیست استان اصفهان)

همانطور که در قسمت های قبلی بیان کردیم، یکی از دلایل اعتراض کشاورزان جنوب شهرضا به طرح غیر قانونی قطب دام و طیور سولار شهرضا  مخاطرات گسترده محیط زیستی این طرح نسنجیده است آسیب هایی چون: آلودگی آب های زیر زمینی، آلودگی هوا و... ( که نمونه عینی آن در منطقه ایجاد ایستگاه فاضلاب شهرضا در مجاورت روستای جرم افشار است که حاصل آن ویرانی بود.) اکنون با ارائه مطالب ذیل که از پایگاه اطلاع رسانی اداره کل محیط زیست استان اصفهان استخراج گردیده است این سوال باز مطرح می شود در پشت این طرح چه اهدافی نهفته است قطب دام ، تولید، اشتغال یا...؟

مکانیسم‌های عمومی آلودگی آب‌های زیرزمینی:
ورود مواد آلوده‌کننده به آبهای زیرزمینی می‌تواند از قبل طرح و تعیین شده، تصادفی یا در اثر بی‌توجهی و فراموشی باشد. اکثر وقایع آلوده‌شدن آبهای زیر زمینی به فرم‌‌ رها شدن مواد در سطح و یا نزدیکی سطح زمین اتفاق افتاده است. بنابراین آلاینده‌ها در وهله اول آبهای زیرزمینی کم‌عمق را مورد حمله قرار می‌د‌هند. به هر حال بعضی از فعالیت‌ها نظیر اکتشاف نفت و گاز، تزریق مواد آلوده در چاههای عمیق، پمپاژ آب شیرین در نزدیکی منابع آب شور سبب آلودگی آبهای عمیق خواهد شد. مکانیسمهای آلودگی آبهای زیرزمینی عبارتند: از نفوذ Infiltration، تغذیه توسط آبهای سطحی (Surface recharge)، انتقال مستقیم (Direct migration) و تبادل بین آبخوان‌ها(Interaquifer exchange) شاید نفوذ محتمل‌ترین مکانیسم آلودگی آب زیرزمینی باشد.
بارندگی با ورود به زمین و حرکت به سمت اعماق پایین‌تر در اثر نیروی ثقل باعث شسته‌شدن و انتقال مواد آلاینده در زیرزمین می‌شود. در منطقه اشباع آلاینده‌ها عمدتاً در جهت حرکت آب زیرزمینی (جهت افقی) پخش می‌شوند.
معمولاً آبهای زیرزمینی به طرف منابع آب سطحی (نظیر رودخانه) حرکت می‌کنند. اما در صورت بالا بودن سطح آب رودخانه نسبت به سطح ایستابی، امکان حرکت آب از منابع سطحی به آب خوان‌ها نیز وجود دارد. بنابراین، رودخانه‌ها هم می‌توانند آب‌های زیرزمینی را آلوده کنند و هم توسط آب‌های زیرزمینی آلوده شوند.
آلاینده هابطور مستقیم نیز می‌توانند از منابع زیر سطح ایستابی (نظیر تانکهای ذخیره و خطوط لوله حاوی مواد آلوده کننده) وارد آبهای زیرزمینی شوند.
اگر دو یا چند آبخوان از لحاظ هیدرولیکی در ارتباط با یکدیگر باشند و چاهی حفر شود که برای ازدیاد آبدهی در کل عمق نفوذ کرده باشد، در این صورت امکان مخلوط شدن آب آلوده یک آبخوان با آبخوانهای دیگر وجود دارد.

منابع آلودگی در آبهای زیرزمینی:
الف- مسایلی که بر روی سطح زمین ایجاد می‌شوند:
۱-   نفوذ آب سطحی آلوده
۲-   دفع مواد جامد و مایع بر روی سطح زمین
۳-   دفع لجن مایع و جامد تصفیه خانه‌های آب و فاضلاب
۴-   پخش نمک بر روی جاده‌ها در مناطق سردسیر و در فصول سرد سال
۵-   آلودگی توسط دامداری‌ها
۶-  
کود‌ها وسموم شیمیایی مصرفی در کشاورزی
۷-   ریخته شدن مواد سمی وآلاینده بر اثر تصادفات جاده‌ای
ب- مسایلی که منشا ان‌ها در بالای سطح ایستابی است:
 ۱- تانک‌های سپتیک وچاه‌های توالت
 ۲- انبار کردن مواد زائد در بالای سطح ایستابی
 ۳- دفع فضولات در گودال‌ها
 ۴- نشت مواد از مخازن ذخیره زیرزمینی (نظیر پمپ بنزین‌ها)
 ۵- نشت از لوله‌های مواد آلاینده
 ۶- تغذیه مصنوعی سفره‌های زیرزمینی
 ۷- چاه‌ها وقناتهای متروکه خشک
 ۸- گورستان‌ها
ج- مسایلی که منشا آن‌ها در زیر سطح ایستابی است:
 ۱-دفع فضولات در گودالهای مرطوب
 ۲- زهکشی اراضی کشاورزی
 ۳- دفع فضولات در چاه‌های عمیق
 ۴- ذخایر آلاینده‌ها در زیر سطح ایستابی
 ۵- معادن
 ۶-چاههای متروکه، چاه‌های اکتشافی وچاه‌های آزمایشی
 ۷- هجوم آبهای شور دریا به طرف آبهای شیرین ساحلی در اثر پمپاژ
 ۸- عبور آب از گنبد‌های نمکی وهجوم آبهای شور مناطق کویری به طرف آبهای شیرین چاه‌ها دراثر ازدیاد برداشت از آبهای زیرزمینی شیرین.

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ۱:٠٤ ‎ق.ظ ; ۱۳۸٩/۱٢/٩
تبادل لینک - سیستم تبادل لینک اتوماتیک