ما فراموشکاران، گناهکاریم

چندی پیش یاداشتی از استاد شجریان در فضای مجازی منتشر گردید که بیانگر دغدغه ای اصیل است. شرح دردی است که این بار از خامه هنرمندی نوع دوست و مردمی تراوش می کند تا شاید وجدانهای خاموش و بی تفاوت به محیط زیست و علم و طبیعت به خود آیند و کاری کنند نظر به اهمیت محتوای پیام دوباره در اینجا باز نشر می شود این پیام در پایگاه موسیقی(http://www.musicema.com/node/190253) نقل گردیده است.

من این یادداشت را از سر خشم و درد می‌نویسم. مهم نیست امروز چندمین سالگرد زلزله بم است. مهم نیست که آلودگی هوا در شهرهای ما کشنده شده است، مهم نیست که رودها و دریاچه‌ها را نابود کرده‌ایم، مهم نیست که محیط زندگی را با دست‌های خود، حریصانه از بین برده‌ایم و هزار مساله مشابه دیگر، هیچ کدام مهم نیستند.

 مهم آن است که فراموش کرده‌ایم. اگر کسی به تقویم نگاهی نیندازد، روز وقوع زلزله بم را به یاد نمی‌آورد. تالاب‌های خشک شده را فراموش کرده‌ایم، دریاچه ارومیه را هم فراموش خواهیم کرد و هولناک‌تر از همه اینکه فراموش کرده‌ایم در کدام سرزمین زندگی می‌کنیم. فراموش کرده‌ایم که این سرزمین زلزله‌خیز، خشک است و کم‌آب و فراموش کرده‌ایم که نیاکان ما در همین سرزمین خشک، چه هوشمندانه، آب را نگه می‌داشتند. با طبیعت کنار می‌آمدند و یادشان بود که در چنین سرزمینی چگونه باید زیست. ما زیستن در این سرزمین را فراموش کرده‌ایم و هولناک‌تر آنکه نمی‌خواهیم به یاد بیاوریم. نیاز داریم که نیشتری‌برداریم و به جان وجدان و روح خود بیفتیم. ما در برابر زلزله بم، گناهکاریم. در برابر جان‌های از دست رفته، گناهکاریم.

در پیش چشم می‌بینم که مردگان بم - و همه فاجعه‌های طبیعی دیگر- بر ما چشم دوخته‌اند و به ما می‌گویند ما قربانی خانه‌های سست شدیم و شما که بعد از ما زنده ماندید، چرا فرزندان به جا مانده ما را فراموش کردید؟ من از شرم، نگاهم را می‌دزدم و به زمین خیره می‌شوم. چه بگویم، بگویم هنوز زندگی بر همان مدار است که بود؟ بگویم «قهر طبیعت» است؟ آیا فراموشی ما «قهر طبیعت» است؟

آری مهم نیست که پنجم دی ماه 1382 در بم زلزله آمد. چه تفاوت دارد که یک سال گذشته باشد یا 10 سال یا 20 سال. مهم آن است که درد بم در خاطر نماند. وجدان‌ها آسوده‌ و همه سرگرم کار و بار خویش شده‌اند. اگر هم در سالگرد زلزله، یادی از بم می‌شود، اشعار احساساتی و پرسوز و گداز خوانده می‌شود. بر خود نهیب می‌زنم. ما نیازمند نهیبی به خود هستیم.

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٢/۱٠/٢٧

۴۰ سال کم‌ آبی در ایران

به گفته رییس مرکز ملی خشکسالی در سازمان هواشناسی کشور، در ۴۰ سال گذشته ایران تنها ۶ سال پر آب داشته است. به گفته عباس رنجبر، ۴ سال از این ۶ سال در فاصله سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۶ بوده و بقیه سال‌ها در طول چهل سال گذشته ایران با کم آبی و یا خشکسالی مواجه بوده است.

khoshk Sali

ایران امسال سیزدهمین سال پی در پی خشکسالی را پشت سر می‌گذارد

او در گفتگو با خبرگزاری مهر تاکید کرد بارش‌های امسال نیز قادر نیست به نیاز آبی کشور پاسخ دهد. به گفته رییس مرکز ملی خشکسالی، گرچه امسال در بیشتر نقاط ایران به جز نیمه جنوبی شاهد بارش‌های نرمال در ماه‌های زمستانی دی، بهمن و اسفند خواهیم بود، اما این بارش‌ها قادر نیستند به نیاز آبی کشور پاسخ دهند چون خشکسالی سال‌های اخیر باعث شده تا این بارش‌ها نیز نتوانند کمبود آب را جبران کنند. به گفته عباس رنجبر، توسعه کشاورزی و افزایش نیاز آبی در کشور تاثیر خشکسالی‌ها را تشدید کرده است.

۱۳ سال خشکسالی پی در پی

از سوی دیگر معاون شرکت آبفای کشور نیز تاکید کرده است ایران امسال سیزدهمین سال پی در پی خشکسالی را پشت سر می‌گذارد. به گفته حمیدرضا تشیعی، احتمال آن‌که در نیمه دوم سال ۱۳۹۳ تامین آب در ایران بحرانی شود وجود دارد. او نیز در گفتگو با مهر با اشاره به وضعیت بارش کشور گفت اگر حتا بتوان تامین آب تابستان آینده را مدیریت کرد، بحران دقیقا از شش ماهه دوم سال آینده شروع می‌شود چرا که در سه ماهه اول هیچ بارندگی نخواهیم داشت و ۹۲ درصد آب موجود نیز صرف کشاورزی می‌شود.

به گفته معاون شرکت بهره‌بردای آبفا بیشتر سدهای کشور تنها ۳۰ درصد ذخیره آب دارند و سال ۹۱ نسبت به سال ۹۰ در کشور ۹ مترمکعب در ثانیه افت تولید آب داشتیم. به گفته او اکنون در بسیاری از حوضه‌‌های آبریز کوچک و بزرگ کمبود بارش داریم و تامین آب آشامیدنی با سختی و مشکل مواجه است.

«آب اولویت اصلی دولت باشد»

حمیدرضا تشیعی همچنین از دولت خواست آب را در اولویت کاری خود قرار دهد چرا که امروز ۵۱۷ شهر کشور در معرض تنش آبی قرار دارند و در این بین اصفهان در شرایط بسیار حساسی است. از سوی دیگر نرخ رشد در کلانشهرها به خصوص کلانشهرهایی مانند حفر چاه‌های غیرقانونی بسیار زیاد است و برای جلوگیری از بحرانی‌تر شدن اوضاع نیاز به مدیریت تقاضای آب وجود دارد.

«باور کنیم دیگر آب نداریم»

قائم مقام وزیر نیرو نیز در خصوص بحران آب در کشور گفته است باید باور کنیم دیگر آب نداریم و نمی‌توانیم آن را سخاوتمندانه مصرف کنیم. ستار محمودی با اشاره به این که دولت مصمم است تا منابع آبی کشور را به تعادل برساند افزود این موضوع در شورای عالی آب در جریان است. او با انتقاد از حفر چاه‌های غیرقانونی فراوان در ایران گفت، حل این مشکل تنها در اختیار وزارت نیرو نیست. قائم مقام وزارت نیرو با اشاره به شرایط اقلیمی ایران و کمبود شدید آب گفت باید نوع مصرف آب در تمام بخش‌ها اعم از آب آشامیدنی، کشاورزی و صنعتی تغییر کند تا بتوان با این بحران مقابله کرد.

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ۱٢:٥٥ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/۱٠/٢٥

تصاویری از آسیاب آبی بشرویه

مقدمه: مجموعه قناتهای ایران درمسیر حیات خود  به اشکال گوناگون یاریگر مردمان ساکن در حوزه خود بوده اند یکی از این صور آسیابهای آبی هستند. در منطقه شهرضا نام دو آسیاب بالا و آسیاب خان در اذهان باقیمانده و اکنون خرابه هایی از آسیاب بالا در کنار قنات فضل آباد دیده می شود.قبلا مطالبی پیرامون آسیابهای آبی بشرویه زادگاه بدیع الزمان فروزانفر ادیب برجسته معاصر شنیده بودم. در سفر مورخ92/10/12  به مشهد از یکی از این آسیابها دیدن نمودم. تصاویر زیر ثمره این دیدار چند ساعته است. استفاده از تصاویر زیر با ذکر نام عکاس و منبع بلا مانع است.

   الف-آسیاب آبی یا آسیا اووی دستگاهی بوده است که برای خورد کردن گندم و سایر غلات و برای درست کردن آرد وجود داشته است و با استفاده از تکنیک سرعت آب و یا فشار آب کار می کرده است در ایران تقریبا در هر شهری در قدیم آسیاب آبی وجود داشته امروز تقریبا چند مورد انگشت شمار هنوز کار می‌کنند.آسیاب کاخک - بجنورد-آسیاب یزد و آسیاب‌آبی اشکذر -و آسیابهای آبی بسیار قدیمی مانند آسیاب آبی زیبد در پروژه‌های شهر سازی نابود شده‌اند... ساعت آبی و آسیاب آبی و آسیاب بادی در ایران از قدمت تاریخی کهنی برخوردار است اما تحقیق مستقلی در این موضوع نشده است. بعضی اعتقاد دارند آسیاب بادی نخستین بار در ایران بکار گرفته شده است امروزه هنوز بقایای چندین آسیاب بادی در شهر کوچک نشتیفان خوافخراسان وجود دارد و تا چند سال قبل از انقلاب فعال بود.

اگرچه کتاب اصطخری که در آن اشاره به ساخت آسیاب بادی شده‌است مربوط به پیش از سال سال ۳۳۰ هجری خورشیدی (۳۴۰ هجری قمری) بوده‌است، ولی در یکی از کتاب‌های مسعودی که چند سال بعد نوشته‌شده است، به داستانی اشاره می‌شود که در آن یک ایرانی به نزد خلیفهٔ دوم، عمر،(سال ۱۳ هجری خورشیدی و قمری، سدهٔ هفتم میلادی) ادعا می‌کند که می‌تواند یک آسیاب بادی بسازد، و عمر نیز برای ثابت شدن این ادعا از او می‌خواهد تا این کار را انجام دهد، و او نیز موفق می‌شود.[۱] watermills in Iran.[۲]. اشاره تاریخ نویسان به داستان کشته شدن یزدگرد ساسانی بدست آسیابان و اشاره به کشتار ایرانیان یک بار در الیس به فرماندهیخالد پسر ولید و یک بار در زمان امویان در گرگان به فرماندهی یزید بن مهلب از روایتهایی است که در آنها به آسیاب آبی و بادی آشاره شده است.[۳]

 ب-آسیاب‌های آبی بشرویه با قدمت 400 ساله 

از دیگر آثار دیدنی و جالب توجه این شهرستان آسیاب‌های آبی است که در غرب بشرویه و در مسیر قنات این شهر، پنج آسیاب قرار دارد که بر اساس فاصله از شهر بشرویه به آسیاب اول تا پنچم مشهور هستند. 

با توجه به وقف‌ نامه‌های موجود، این آسیاب‌ها قدمت 400 ساله دارند و هر کدام از این آسیاب‌ها دارای یک گودال مدور است که شاخه‌ای از آب قنات به وسیله کانالی به داخل مخزن هدایت می‌شود و پس از انباشته شدن در مخزن با شدت و فشار به بخش زیرین آسیاب هدایت می‌شود و پره‌های چرخ چوبی آسیاب را به حرکت در می‌آورد. 

چرخ آسیاب با هرمی به سنگ وصل شده و با چرخش سنگ، گندم کم‌کم به درون سنگ هدایت می‌شود و و پس از آرد شدن به کناره‌های سنگ منتقل می‌گردد. 

آسیاب‌های بشرویه از سمت بشرویه به نام آسیاب اول(سروش)، دوم(میرزا)، سوم(زنگی)، چهارم( آقا) و آسیاب پنجم (دهنه) هستند که آسیاب دهنه از همه قدیمی‌تر است و قلعه دختر بشرویه نیز در مجاورت آن قرار دارد. 

از ویژگی‌های بارز آسیاب‌های آبی بشرویه، فعال بودن آنها است که در حال حاضر سه آسیاب به فعالیت خود ادامه می‌دهند و طی چند سال اخیر با اقدامات میراث فرهنگی بشرویه و شهرداری برای احیا و بازسازی و فراهم کردن محیط مساعد برای تفریح مسافران و گردشگران، به نقاط گردشگری تبدیل شده است. 

 تصویر شماره  (1)

  تصویر شماره  (2)

 

 تصویر شماره  (3)

  تصویر شماره  (4)

  تصویر شماره  (5)

  تصویر شماره  (6)

  تصویر شماره  (7)

  تصویر شماره  (8)

  تصویر شماره  (9)

  تصویر شماره  (10)

  تصویر شماره  (11)

 

  تصویر شماره  (12)

  تصویر شماره  (13)

منابع:

1- ویکی پدیا

2- تارنمای اطلاع رسانی بشرویه

3- عکس ها از مسعود عسگری

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ۱۱:٠٦ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/۱٠/۱٩
تبادل لینک - سیستم تبادل لینک اتوماتیک