رشد مخرب یا توسعه پایدار؟

اگر چه  در این مجال اندک نمی توان به تمامی ابعاد مقوله توسعه و رشد پرداخت اما باید بدین نکته اشاره نمود که صاحبنظران در تمامی مباحث اقتصادی بین توسعه و رشد تفاوت قائل گردیده اند . رشد یعنی بالا رفتن درآمد. یعنی آنکه از طریق سرمایه گذاری صنعتی یا کارهای خدماتی، درآمد سرانه ملی بالا می رود. اما این بالا رفتن درآمد هیچ چیز را به ما نشان نمی دهد مثلا نشان نمی دهد که توزیع این درآمد سرانه­ای که بالا رفته است چگونه است؟ آیا همراه با فساد است؟ آیا تخریب دیگری به همراه داشته است یا نه؟ اما توسعه بر خلاف رشد اقتصادی است. اگرچه در توسعه بالا رفتن درآمد یکی از اهداف اصلی است و برای جوامع فقیر امری مهم محسوب می گردد. اما باید توزیع  این درآمد بالنسبه عادلانه باشد همراه با فساد نباشد ودر ابعاد دیگر جامعه را رشد دهد مثلا رشد مدیریتی. حال با بیان این مقدمه به بحث  توسعه و رشد در ایران می ­پردازیم. هرچند که توسعه در معنای جدید در سرزمین ایران با جنگهای روسیه و ایران آغاز گردید. و نتایج خفت بار این دو جنگ ایرانی ها را به عجز و عقب ماندگی خود واقف نمود و سبب ساز جهد وافر ایرانیان برای جبران این عقب ماندگی شد ولی نیم نگاهی به این تلاش ها ما را با این پرسش­ ها روبرو می کند که چه شده است؟ما هنوز در کار خود مانده ­ایم و راه­های رفته را دوباره وچند باره می­ رویم ولی باز درخم یک کوچه­ ایم؟ چرا کار ما پیشرفت ندارد؟ آیا سرمایه لازم ( چه مادی و چه معنوی) برای توسعه را نداشته ایم؟ در پاسخ باید گفت: چرا ما هم سرمایه چه مادی و چه معنوی (نیروی انسانی و دانش فنی) لازم برای توسعه را داشته ایم سرمایه مادی که از تراکم  گردش کار اقتصادی در درون جامعه و یا منابع خارج از گردش جامعه بدست آمده است و نیروی انسانی و دانش فنی هم در جامعه ایرانی موجود بوده است. ولی به یک وجه از سرمایه معنوی که همانا تجربه است است توجه ننموده ­ایم و بدتر از آن به انباشت و بهره گیری از تجارب گذشته خودمان یا ملت های دیگر اعتقاد نداشته ­ایم حال آنکه خداوند در کتاب خود می فرماید: «قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِکُمْ سُنَنٌ فَسیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُروا کَیْفَ کانَ عاقِبَةُ الْمُکَذِّبینَ( 137) هذا بَیانٌ لِلنَّاسِ وَ هُدىً وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقینَ (138) آل عمران» «طبعاً پیش از شما سنّتهایی [ بوده و ] سپری شده است. پس ، در زمین بگردید و بنگرید که فرجام تکذیب کنندگان چگونه بوده است؟  این [ قرآن ] برای مردم ، بیانی ، و برای پرهیزگاران رهنمود و اندرزی است.» از این رو بی توجهی به تجربه و عقلانیت باعث در جا زدن و واماندگی ما گردیده است. در اسناد  و مطالب منتشره  در این وبلاگ به کرات این  بی­ اعتنایی به انباشت تجاربی چون خشک بودن فلات مرکزی ایران، نبود آب کافی در منطقه  شهرضا،سلب امنیت روحی و جسمی افراد از طریق خشکاندن قنوات وبه تبع آن بیکاری  و مصائب دیگر را  دیدیم وفریاد برآوردیم که طرح قطب دام شهرضا سرانجامی جز تباهی و ویرانی ندارد اما شرکت پیشگامان دام و طیور و پشتیبانان طرح در دوایر دولتی کوشیدند و هنوز هم برخواسته خود مصرند که طرح را هر چند بصورت جزئی اجرا نمایند ( در  نامه مورخ89/7/22 ریاست سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان به رئیس گروه پیگیری دفتر  وزارتی اصرار بر اجرای طرح را می­ بینیم)  و باز می­ گوییم : به سرنوشت طرحهای چون شرکت پاتله و شهرک عمروآباد در رژیم سابق بنگرید شاید آن تجارب مانع این تجربه جدید گردد. آیا پاتله توانست اشتغال ایجاد کند؟ شهرک احداثی در لورک شش دانگی عمروآباد  حاصلی بالاتر از جز از بین بردن زمین های مزروعی کشاورزان و....... داشت.؟طرح قطب دام و طیور هم در آن راستاست و سرنوشتی جز طرحهای فوق نخواهد داشت.


   + مسعود عسگری عمروآبادی - ٥:۱٥ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٤/۳۱

جوابیه سازمان جهاد و کشاورزی استان اصفهان به رئیس گروه پیگیری دفتر وزارتی

 یکی از اقدامات کشاورزان معترض به طرح غیرقانونی قطب دام و طیور شهرضا نامه نگاری های گسترده و مخاطب قرار دادن  مدیران ارشد کشو ر بود که در چند مورد منجر به جواب گردید. از جمله موارد نامه به وزیر جهاد کشاورزی بود که پس از ارجاع نامه کشاورزان جنوب شهرضا به مسئولین جهاد کشاورزی استان اصفهان جوابیه زیر صادر شد وبار دیگر بر تخلفات گذشته پای فشاری شد واصلا حرفی از واگذاری زمین بدون داشتن مجوز آب مورد نیاز- نداشتن مجوز کمیسیون ماده سیزده استان- رعایت ننمودن نظامنامه دامپروری و .... به میان نیامد. شاید آقایان مسئول نمی دانند و نمی خواهند بداننند که صدای مردم صدای خداست که از موضع قدرت سخن می گویندو دادخواهی مظلومان را به هیچ می گیرند.

جوابیه جهاد کشاورزی استان اصفهان به رئیس دفتر گروه هماهنگی و پیگیری وزارتی البته خط پنجم این نامه ناخوانا است و این جوابیه از طرف دفتر وزیر برای شوراهای روستایی و منظریه ارسال گردید

 

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ۱:٥۸ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٤/۳٠

گل کنگر و خار شتری گیاهانی که نشانه آب در بیابان های ایران هستند

گیاهانی که در زیر می بینید نسبت به کم آبی بسیار مقاوم هستند و ریشه هایی به طول 9 متر یا بیشتر دارند که آب را  از اعماق زمین جذب می کنند این گیاهان نشانه وجود آب در زیر زمین هستند که چاه های گمانه قنات در مناطقی حفر می شده که این نوع گیاهان وجود داشته اند  در تصاویر قنات عمروآباد دیدید که ریشه این گیاهان چگونه در اعماق زمین به جستجوی آب آمده است

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ۸:۱٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٤/٢٤

چگونگی حفر قنات بر گرفته از کتاب قنات سازی و قنات داری

حفر قنات کار ساده و آسانی نبوده است و ایرانیان کهن کوشیده اند تا با استفاده از اصول مهندسی که به نظر ساده می آید اما در واقع کاری شگفت بوده آب را از اعماق زمین استخراج نمایند کتاب قنات سازی و قنات داری در ایران نوشته استاد ارجمند دکتر عبدالکریم بهنیا می باشد که چگونگی حفر قنات را توضیح می دهد

 


   + مسعود عسگری عمروآبادی - ۱٢:٠۸ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/٤/٢٤

نمونه ای از تمهیدات فرماندار سابق شهرضا در مقابله با معترضین

در دوره فرمانداری جناب آقای رضا شهرضا  جناب ایشان و دیگر ذی نفعان و مجریان طرح در برخورد با معترضین قطب دام و طیور از روشهای گوناگونی چون : تهمت زدن، دروغ گفتن، فرافکنی ،قلدر مآبانه حرف زدن، بی محلی و..... استفاده می نمودند تا شاید بتوانند مخالفان را سرکوب نموده و نشان دهند که سیاست : « الحق لمن غلب» هنوز در این ملک  بکار می آید اما از آنجا که اراده خداوندی چیز دیگری است و در محاسبات بندگان غافل به حساب نمی آید در مدت زمانی که پیگیر مسائل قطب غیر قانونی دام بودیم، بارها تجلی اراده حضرت حق را می دیدیم که شرح آن را در قسمتهای آینده بیان خواهیم نمود در زیر صورت جلسه بخشدار مرکزی شهرضا جناب رئیسی را می بینیم که با برگذاری جلسه با تعدادی از اعضای شوراهای منطقه به نوعی کوشیدند تا منویات مقام ارشد خود و دیگر مجریان را جامه عمل بپوشند اما کاری جز عرض خود بردن و زحمت دیگران داشتن انجام ندادند. متاسفانه مسولینی در گوشه و کنار سرزمین ایران پیدا می شوند که ابتدایی ترین مفاهیم قانونی و حقوقی را نمی دانند. قضاوت با خوانندگان؟

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ٦:۳٤ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٤/٢٢

سری سوم از تصاویر درون قنات عمروآباد

در تصاویر زیر عکس هایی از درون قنات می بینید چنانچه می بینم در قسمتهایی فاصله کف قنات تا سقف بیش از  پنج متر است و جاهایی باید به صورت نشسته  عبور نمود. قسمتهایی از قنات که خاک سست داشته است را سنگ چین نموده اند. تا از ریزش و تخریب جلوگیری نمایند.

شماره 1

شماره2

شماره 3

شماره 4

شماره5

شماره6

شماره 7

شماره 8

شماره 9

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ٢:۱٠ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٤/۱۸

سری دوم تصاویری از درون قنات عمروآباد

در قسمت قبلی عکسهایی از درون قنات عمروآباد منتشر نمودم که یکی از نمونه های  نبوغ شگفت انگیز مردمان ایران زمین در طول  پنج هزار سال حیات تمدن کاریزی است. در تصاویر زیر می بینیم که چگونه آدمی دل سنگ سخت را آنهم با ابتدایی ترین و ساده ترین وسایل دست ساخت خود می شکافد در دل خاک پیش می رود تا به آب دست یابد تصاویر ی که درذیل این نوشتار می بینید در تاریخ 90/4/16  ازدرون قنات عمروآباد عکاسی نموده ام و قسمتی از قنات عمروآباد را نشان می دهد  که در دو یا سه کیلومتری مظهر کاریز عمروآباد واقع شده است و حلقه چاههای آن در سطح زمین در نزدیکی دیوارهای باغ های روستای زیارتگاه قرار دارد.

استفاده و انتشار این تصاویر با ذکر منبع و نام عکاس بلامانع است

مسعود عسگری

شماره (1)

شماره (2)

شماره(3)

شماره(4)

شماره (5)

شماره(6)

شماره (7)

شماره (8)

شماره(9)

شماره(10)

شماره (11)


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ۱۱:۱٩ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/٤/۱۸

تصاویری از درون قنات عمروآباد

مقنیان ( حفاران کاریزها) در دل سنگهای سخت و محکم اقدام به حفر آبراه می نمودند تا آب را به مظهر قنات برسانند که در تعدادی از تصاویر زیر تجلی این اراده محکم را می بینیم

بیشتر قنوات ایران در مناطق خشک و کم آب قرار دارد و گیاهانی که در بیابانها به حیات خود ادامه می دهند از آبهای زیر زمینی استفاده می کنند بعضی از این گیاهان نظیر: شوره و خار سرخ و خار شتر در جستجوی آب ریشه های خود را تا عمق20 متری و حتی بیشتر می گسترانند در تصاویر زیر ریشه این گیاهان را می بینید که از کناره آبراه بیرون آمده اند.

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ٧:٤٠ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/٤/٦

نامه به مدیر کل صدا و سیمای استان اصفهان

 در ذیل تصویر یکی از نامه های اعتراضی کشاورزان جنوب شهرضا به مدیرکل صدا و سیمای استان اصفهان منتشر می شود ارسال این نامه ها و پیگیریهای کشاورزان جنوب شهرضا منجر به انعکاس معضل قطب غیر قانونی دام و طیور شهرضا در برنامه بازتاب و گزارش خبری واحد خبر صدا و سیمای اصفهان گردید. ضمن تشکر از کلیه عزیزانی که در انعکاس و خبر رسانی اعتراضات اهالی روستاهای جنوب شهرضا مساعدت نمودند  لازم است که از عنایت و دلسوزی آقایان دکتر حسن نجفی سولاری ، مهندس علی کلباسی ، دکتر عباس مقتدایی مجری فهیم برنامه بازتاب و  حاج علی شمس تشکر ویژه ای نماییم.

 

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ۱۱:۱٦ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٤/۱

ایرانیان باستان طلایه دار اندیشه« آب پاک»

ایران باستان طلایه‌دار اندیشه «آب پاک»


ایرانی‌ها به طبیعت به عنوان مظهر الهی احترام می‌گذاشتند و مقدس می‌شمردند و می‌گفتند اینها از پدیده‌های ایزدی و مقدس است. بنابراین نمی‌توانند دست آلوده به آب بزنند، آب را گل‌آلود کنند زیرا آب به این پاکی و شفافی را برای پاک کردن فرستاده‌اند، چرا باید آلوده شوند؟

 ایرانیان باستان از دیرباز با آ گاهی از اهمیت حفظ محیط زیست و جلوگیری از آلودگی هوا از مواد آلاینده خودداری می‌کنند. یافته‌های تحقیقات نشان می‌دهد که ایرانیان باستان به عنوان یکی از کهن‌ترین و ممتازترین تمدنهای بشری از بسیاری موارد که به بهبود کمیت و کیفیت زندگی انسان منجر می‌شده کاملاً آگاهی داشته‌اند و این موارد که ظاهراً از رهیافتهای تمدنهای معاصر می‌باشد در واقع جزئی از آداب و فرهنگ این دیار کهن بوده است، مثلاً ایرانیان باستان بر اساس تعالیم دین زرتشت، که نخستین مبادی یکتاپرستی بوده، آلوده‌کردن آب را از گناهان بزرگ می‌شمرده‌اند و همچنین خداوند یکتا را به خاطر آموزش در حفظ محیط زیست سپاس می‌گفتند.

 «باور دارم که دین فردایی را پاکیزکی آبها، پرورش گیاهان، حمایت و نگهبانی چهارپایان را آموزش داد» (اوستا. یسنا. هات 12)

وسواس ایرانیان در پاک داشتن این عناصر زبانزد یونانیان بوده است. هرودوت و گزونفنون درباره این خصلت نوشته‌اند: «ایرانیان هیچ چیز آلوده و کثیفی را در آب نمی‌ریزند و در پاک نگهداشتن خاک و زمین مراقبت می‌کنند. آنها اعتقاد دارند که خداوند این جهان شادی‌آفرین را با همه زیبایی برای بهره‌برداری و استفاده آنها آفریده و آنها می‌باید مانند فردی امین در حفظ آن بکوشند و جلوگیری از آلوده کردن آن جزئی از آداب و رسوم و اعتقادات آنها بوده است». هرودوت همچنین می‌نویسد: «ایرانیان در هیچ رودخانه‌ای حتی دستهایشان را نمی‌شویند و دست شستن دیگران را هم در آب نمی‌پذیرند و به رودخانه  احترام می‌گذارند». استرابون نیز با تکیه بر نوشته هرودوت می‌گوید: «ایرانیان در آب جاری خود را شست وشو نمی‌دهند، زمانی که ایرانیان به دریاچه یا رود یا چشمه‌ای می‌رسند، گودال‌های بزرگ کنده و قربانی در کنار آن می‌کشند و سخت پروای آن دارند که هرگز خون به آب نیامیزد، چون این کار سبب آلودگی آب خواهد شد» و در جایی دیگر می‌گوید: «در آن (آب) لاشه و مردار نمی‌اندازند و عموماً آنچه ناپاکی است در آن نمی‌ریزند». کریستین‌سن نیز می‌گوید: «ایرانیان احترام آب را بیش از هر چیز واجب می‌شمرند». ایرانیان، آبی را که اوصاف سه گانه‌اش (رنگ، بو و مزه) تغییر می‌یافت، برای آشامیدن و شست وشو به کار نمی‌بردند.

 در حقیقت، در اعتقاد ایرانیان باستان، آب مظهر آبادانی و خرمی بوده و می‌بایست همواره پاکیزه نگهداری می‌شد. آب مانند رگهای بدن درون خاک را نگه می‌دارد و عامل بقاء و حیات خاک است. آنان توصیه می‌کردند پلیدی اندر آب میفکنید، تن و جامه را در آب روان مشویید، کاریز (قنات) بسازید و زمین خشک را برومند سازید.

آناهیتا[ایزدبانوی آب‌ها] و آبان، فرشتگان پاسدار آب، آذر و نیریوسنگ فرشتگان پاسدار آتش، زامیاد فرشته پاسدار زمین و خاک و ویو فرشته پاسدار باد و هوا بوده است.

ناهید، آناهید (اردویسور آناهیتا) ایزدبانویی با شخصیتی بسیار برجسته است که قدمت ستایش او به قبل از زرتشت می‌رسد. «اردوی» به معنای رطوبت که در دو بخش «آن» که حرف نفی است و «هیت» به معنای آلوده و ناپاک، به مفهوم آب‌های پاک و نیرومند معرفی می‌شود. این ایزدبانو در کتیبه اردشیر دوم هخامنشی و در بسیاری از سنت‌ها، به صورت خلاصه شده «آناهیتا» در می‌آید و در اواخر دوره هخامنشی در کتیبه‌های پادشاهان اردشیر دوم و سوم در کنار هرمزد و مهر، ذکر می‌شود. بنابراین پدر و مادر آب‌ها می‌شود و از اپم پنات پیشی می‌گیرد.

آناهیتا در آبان شیت اوستا، زنی است جوان، خوش اندام، بلند بالا، زیبا چهره با بازوانی سپید و اندامی برازنده، کمربند تنگ به میان بسته، به جواهر آراسته با طوقی زرین برگردن و گوشواره چهارگوش در گوش، کفش‌هایی درخشان به پا، با بالاپوشی زرین و پرچین. این ایزدبانو با صفات نیرومندی، زیبایی و خردمندی به صورت الهه عشق و باروری در می‌آید، زیرا چشمه حیات از وجود او می‌جوشد و بدین گونه «مادر خدا» نیز می‌شود و همتای ایرانی آفرودیت (الهه عشق و زیبایی در یونان) و ایشتر (الهه بابلی) به شمار می‌آید. اناهیتا گردونه‌ای دارد با ۴ اسب سفید. اسب‌های گردونه او ایزد ابر، باران، برف و تگرگ هستند. او در بلندترین طبقه آسمان جای گزیده است. او نطفه مردان را پاک می‌کند و زهدان زنان را برای زایش آماده می‌کند. او خدای محبوبی بود که بسیاری را به خود جلب کرد و امروز هم در هندوستان پیروانی دارد.

 جشن‌های ایران باستان در رابطه با آب

 در فرهنگ ایرانیان، جشن‌های مختلفی در رابطه با آب وجود داشته است که در ادامه برخی از آنها به اختصار ارایه می‌شود:

 

 

 

 جشن تیرگان

این جشن پیوند ژرفی با تقدس آب در فرهنگ ایرانیان دارد و جشن تیرگان، تیر روز از تیرماه آئین ویژه ایزد باران است. دو داستان بسیار زیبا و دل انگیز در مورد آئین  آبریزان وجود دارد که نشان از مهر و محبت ایرانیان دارد. داستان نخست به گزارش شاهنامه فردوسی و ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه است. حکیم فردوسی در شاهنامه دل انگیز خود چنین گزارش می‌دهد که کیخسرو بعد از جنگ با افراسیاب و کشتن او چنین در درونش دریافت که کارش در جهان به پایان رسیده و باید به جهان ایزدان بپیوندد، پس درم و دینار بسیار به موبدان و تهیدستان داد و به نامداران و سپاهیان سفارشهای درخور کرد و جانشین تاج و تخت برگزید. سپس فرمان داد تا سپاه به راهی که او می‌گوید همراه شوند. پس از چندی در راه به چشمه‌ای برخوردند و کیخسرو همان جا فرمان به ماندن داد و گفت که تا سحر بیشتر در کنار سپاه نیست. ابوریحان نیز چنین ادامه می‌دهد که (افزوده بر گزارش فردوسی) بیژن بر چهره کیخسرو- که کنار چشمه خفته بود- آب پاشید تا خسرو چشم گشود. از این است که ایرانیان با مهری که به کیخسرو دارند، از آن پس در تیرماه، به سر و روی یکدیگر آب می‌پاشند (یکی از آئین‌های جشن تیرگان، شست‌وشوی بیرون از برنامه روزانه و پاشیدن آب و گلاب بر سر و روی یکدیگر است). داستان دوم مربوط به نوشته شمس‌الدین محمد ابی‌طالب انصاری دمشقی است که می‌نویسد: همه ایرانیان در عیدهای خود شبها آتش می‌افروزند و سپیده‌دمان آب می‌پاشند و پاشیدن آب برای پاکیزگی است و از آن روی است که چون فیروز، پسر یزدگرد از کار خویش رهایی یافت و شهر اصفهان را بنا کرد، هفت سال باران نبارید. آن گاه که باران آمد، آب باران را بر تن خویش ریختند و شادی کردند و پس از آن سال این کار رسم شد. به طوری که زرتشتیان می‌گویند در قدیم این جشن به بزرگی نوروز برگزار می‌شد و ۹ روز طول می‌کشید.

 

جشن آبانگان

 در فرهنگ ایرانیان قدیم و زرتشتیان امروز، روز دهم آبان، آبان روز نام دارد وقتی نام روز و ماه در فرهنگ زرتشتی یکی شد، جشن برپا می‌شود. دهم آبان نیز به جشن آبانگان اختصاص دارد (روز دهم آبان در تقویم زرتشتی به نام «آبان» است و اکنون در گاه‌شماری جدید این روز، ۶ روز به عقب آمده و ۴ آبان شده است. دلیل این تفاوت این است که در گاه‌شماری قدیم، همه ماه‌های سال ۳۰ روز بودند و حالا که شش ماه نخست سال ۳۱ روزه است، این روزها تغییر می‌کنند). آبان به نام آب و فرشته آب است. این فرشته به نام «برزیزد» نیز خوانده می‌شود. در اوستا «اپم نپات» و در پهلوی «آبان» گفته می‌شود. آب جمع باران است. در اوستا و پهلوی «آپ» و در سانسکریت «آپه» و در فرس هخامنشی «آپی» است. این عنصر مانند عناصر اصلی (آتش، خاک، هوا) در آیین مقدس است و آلودن آن گناه است و برای هر یک از آنها فرشته مخصوصی تعیین شده است. بیرونی در آثار الباقیه در مورد جشن آبانگان چنین می‌نویسد: «آبان روز، روز دهم آبان است و آن عیدی است که به واسطه توافق دو اسم، آبانگان می‌گویند. در این روز «زو» پسر تهماسب از سلسله پیشدادیان به پادشاهی رسید و مردم را به کندن نهرها و تعمیر آنها امر کرد و در این روز به کشورهای هفتگانه خبر رسید که فریدون، بیوراسب (ضحاک) را اسیر کرد و خود به پادشاهی رسیده و به مردم دستور داده است که خانه و زندگی خود را مالک شوند».

همچنین درباره پیدایش جشن آبانگان روایت است که در پی جنگ‌های طولانی بین ایران و توران، افراسیاب تورانی دستور داد تا کاریزها و نهرها را ویران کنند. پس از پایان جنگ پسر تهماسب که «زو» نام داشت دستور داد تا کاریزها و نهرها را لایروبی کنند و پس از لایروبی، آب در کاریزها روان گردید. ایرانیان آمدن آب را جشن گرفتند. در روایت دیگری آمده است که پس از هشت سال خشکسالی، در ماه آبان باران آغاز به باریدن کرد و از آن زمان جشن آبانگان پدید آمد.

 زرتشتیان در این روز همانند سایر جشن‌ها به آدریان‌ها می‌روند و پس از آن به کنار جوی‌ها و نهرها می‌روند و با خواندن اوستای آبزور (بخشی از اوستا) که توسط موبد خوانده می‌شود، اهورا مزدا را ستایش کرده و درخواست فراوانی آب و نگهداری آن را می‌نمایند و پس از آن به شادی می‌پردازند. در اوستا «آبان» فرشته‌ای است که به عنوان فرزند آب‌ها معرفی شده است. این اوست که آب‌ها را پخش می‌کند (یشت۸، بند ۳۴)، او نیرومند و بلند قامت است و دارای اسب تندرو. او مانند هرمزد و مهر، لقب اهوره (= سرور) دارد و مانند امشاسپندان[1] درخشان است. در وداها نام او به صورت «اپام نپات» ظاهر می‌شود که خدای آب‌ها است.

در فقره یک و دو، گرده۸، هفتمین یشت بزرگ می‌گوید: «به سرچشمه آب درود می‌فرستیم، به گذرهای آب درود می‌فرستیم، به کوه‌هایی که از بالای آنها آب جاری است درود می‌فرستیم، به دریاچه‌ها و استخرها درود می‌فرستیم». در یسنا ۶۵ فقره ،۱۰ اهورا مزدا به پیامبرش می‌گوید: «نخست به آب روی آور و حاجت خویش را از آن بخواه».

 رسم دیگری که با ابعاد بر جای مانده فال کوزه است که شب جشن تمام افراد فامیل و آشنا دور هم جمع می‌شدند و کوزه‌ای را از آب پر می‌کردند و دختر باکره‌ای این کوزه را می‌گرداند و تمام افراد با نیتی شی‌ای را در آن کوزه می‌انداخت و در آخر در شب این دختر کوزه را کنار آتش‌گاه یا محل نورخانه می‌گذاشت و تا روز بعد که جشن بود و پایان آن همان دختر با خواندن غزل‌ها و شعرهای گوناگون افراد حاضر در جشن اشیای موجود در کوزه را بیرون می‌آورد و صاحب شی، شعر شیء خود را به شگون دریافت می‌کرد[2].

 احترام به آب امروز نیز در کشور کم آب ما مشهود است. اگر ناخواسته آبی به روی کسی پاشیده شود، می‌گویند آب روشنایی است یا این که پشت سر مسافر آب می‌پاشند تا سفرش بی‌خطر انجام گیرد و زود بازگردد و این اعتقاد که آب ناخواسته و یا نطلبیده، مراد است همه نشان از احترام و ارزشی است که مردم ایران نسبت به این مایع حیات بخش قائل هستند.

 با آرزوی این که تمامی ما ایرانیان تا جایی که توان داریم به احترام آب‌های تمام دنیا که پاک است و پاک کننده، به آن ارج نهیم و در حفاظت و پاک نگه داشتن آن بکوشیم.

---------------------------------------------------------------

 [1]- برخی محققان شش یاور درجه اول و مقرب اهورا مزدا که در اوستا به عظمت از آنها یاد شده و بعدها امشاسپندان (جاویدانان توانا/جاویدانان مقدس) نام گرفتند، مظاهر تشخص یافته عناصر، از جمله آب و زمین (خاک) و آتش دانسته‌اند.

 [2]- قسمتهایی از اردویسور نیایش یا آبزور:

 درود و ستایش و توانایی و زور و آفرین باد به اهورا مزدای فروغ‌مند با شکوه و به امشاسپندان، به آب‌های خوب مزدا داده، به آب اردویسور اناهیتای پاک، به همه آب‌های مزدا داده، به همه گیاهان مزدا داده، به همه ستودگان مادی و مینوی و به فروهرهای پاکان و راستان که پیروز و پرتوان هستند.

   + مسعود عسگری عمروآبادی - ٩:٥٥ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٤/۱
تبادل لینک - سیستم تبادل لینک اتوماتیک